Bazat e të dhënave

Është e rëndësishme për ju që të keni informacionet e duhura në lidhje me të dhënat dhe menaxhimin e tyre si kompani apo biznesmen.

Pse duhet të mësojmë në lidhje me Sistemet e DB dhe Aplikimet e tyre?

Një sasi e madhe të dhënash merren për t’u përpunuar nga ana e kompjuterave çdo ditë. Të mësojmë në lidhje me database systems dhe aplikimet e tyre ndihmon në përdorimin më efektiv të informacionit. DB dhe aplikimet e tyre lejojnë të nxjerrim dhe analizojmë informacionin e vlefshëm, ndihmon në suksesin e karrierës tonë.

Database: një bashkësi e organizuar të dhënash.

Një database management system (DBMS) është një grup programesh që:

–Manipulojnë databazën.

–Ofrojnë një ndërfaqe (interface) midis DB dhe përdoruesve si dhe programeve të tjera aplikative.

Hierarkia e të dhënave Një bit (binary digit) përfaqeson një qark që është “on” ose “off”; përfaqeson dy gjendje. Një byte përbëhet nga tetë bite:

–Çdo byte përfaqeson një karakter.  Bazat e të dhënave

Fushë (Field): një emër, numër ose kombinim karakteresh që përshkruajnë një aspekt të një aktiviteti ose një objekti të biznesit. Rekord (Record): një bashkësi fushash që relatojnë me njëra-tjetrën. Skedar (File): një bashkësi rekordesh që relatojnë me njëra-tjetrën. Databazë (Database): një bashkësi skedaresh të integruara dhe që relatojnë me njëri-tjetrin. Hierarkia e të dhënave: bite, karaktere, fusha, rekorde, skedare dhe databaza (bits, characters, fields, records, files, databases).

Modeli relacionar i të dhënave Modeli relacionar (relational model): një mënyrë e thjeshtë por krejtësisht të vlefshme për të organizuar të dhënat në bashkësi tabelash dy-dimensionale të quajtur relacione. DB e modelit relacionar përfshijnë:

–Oracle, IBM DB2, Microsoft SQL Server, Microsoft Access, MySQL, dhe Sybase.

Domain: zona e vlerave të lejueshme për një atribut.

Manipulimi i të dhënave Bazat e të dhënave

• Selecting: fshin rreshtat sipas një kriteri.
• Projecting: eliminon kolonat në një tabelë.
• Joining: kombinon dy ose më shumë tabela.
• Linking: kombinon dy ose më shumë tabela nëpërmjet disa atributeve të të dhënave për të formuar një tabelë të me atribute që nuk përsëriten (shfaqen vetëm një herë).

Pastrimi i të dhënave Quhet gjithashtu data cleaning ose data scrubbing. Procesi i zbulimit dhe më tej i fshirjes ose i korrigjimit të të dhënave jo të plota, jo të sakta, jo të besueshme, jo të rëndësishme që mbeten në një databazë. Kostoja e pastrimit të të dhënave mund të jetë shumë e lartë.

Tipet e DB

• Single-user DBMS: –Instalohet në një personal computer dhe ka kuptim përdorimi për një përdorues të vetëm. –Shembuj: Microsoft Access dhe InfoPath, Lotus Approach, dhe Personal Oracle.
• Multiple-user DBMS: –Lejon që dhjetëra ose qindra njerëz të kenë qasje (akses) në të njëjtin sistem në të njëjtën kohë. –Shembuj: Oracle, Microsoft, Sybase, dhe IBM.
• Flat file: –Program i thjeshtë databaze. –Rekordet nuk kanë lidhje me njëri-tjetrin. –Ruajt dhe manipulon një tabelë ose skedar të vetëm. –Shembuj: OneNote dhe Evernote.
• SQL Databases: SQL: një gjuhë programimi me qëllim të veçantë për qasjen dhe manipulimin e të dhënave të ruajtura në një bazë të dhënash relacionale. –1986: SQL u përshtat nga ANSI si gjuhë standarte queri-sh për bazat e të dhënave relacionale.

Bazat e të dhënave NoSQL Një bazë të dhënash e dizajnuar për të ruajtur dhe thirrur të dhënat në një mënyrë që nuk zbaton me forcë kushtet atomike që janë të lidhura me modelin relacionale të bazës së të dhënave.

–Ofron performancë më të shpejtë dhe zgjerim më të madh.

–Shembuj:

Cassandra përdorur nga Facebook. DynamoDB përdorur nga Amazon.

Sistemet e DB Vizuale, Audio dhe të tjera

• Visual databases store images of charge slips, X-rays, and vital records. –Images can be stored in some object-relational databases or special-purpose database systems.
• Spatial databases provide location-based services. –Maps are embedded into a Web site’s Web applications and operational systems.

Big Data Bashkësi jashtëzakonisht e madhe dhe komplekse e të dhënave. –Programet tradicionale të menaxhimit të të dhënave, hardwaret dhe proceset tradicionale të analizës nuk janë në gjendje të merren me to.

Tre karakteristikat e big data:

–Volume (vëllimi)

–Velocity (shpejtësia) 

–Variety (shumllojshmëria)